Sabiha Gökçen Çift Pist Operasyonu ve SHGM Mania Yüzeyleri Nedir?
Pendik sınırları içerisinde yer alan İstanbul Sabiha Gökçen Uluslararası Havalimanı (LTFJ), mevcut 06L/24R pistine eklenen ikinci paralel pist (06R/24L) ile Türkiye’nin en yoğun hava trafiği koridorlarından birini yönetmektedir. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) ve ICAO Ek-14 uluslararası uçuş emniyeti standartları uyarınca havalimanı çevresindeki tüm yapılaşmalar, uçakların iniş, pas geçme, tırmanma ve tur manevralarını koruyan görünmez üç boyutlu eğik düzlemlerle sınırlandırılmıştır. Bu hava koruma zarfına imar hukukunda Havalimanı Mania Planı adı verilir.
Özellikle Kurtköy, Yenişehir, Çamlık, Şeyhli, Sanayi, Harmandere, Kavakpınar ve Velibaba başta olmak üzere Pendik’in büyük bölümünde kentsel dönüşüm projesi çizen bir mimarın ilk bakması gereken veri emsalden önce SHGM Mania Kotu ve 7221 sayılı Kanun sonrası Pendik Belediyesi Meclisi’nce kesinleştirilen Yençok (en fazla bina yüksekliği / kat adedi) sınırıdır.
Kritik Mühendislik Formülü: Deniz Seviyesi Kotu ile Net Bina Yüksekliği
Sahada arsa sahiplerini yanıltan en büyük hata, mania planındaki örneğin 146 metre veya 175 metre ibaresini “yerden bina yüksekliği” sanmaktır! Oysa SHGM mania planındaki bütün kotlar Ortalama Deniz Seviyesinden (TUDKA / WGS84 elipsoid-ortometrik kot) ölçülen mutlak rakımlardır. Parselinizin üzerine yapılabilecek maksimum fiziki bina yüksekliği (çatı mahyası, asansör kulesi, baca ve paratoner ucu dahil) şu kesin formülle hesaplanır:
İzin Verilen Azami Bina Yüksekliği (Hmax) = [SHGM Mania İzin Kotu] − [Parselin Doğal Zemin / Yol Kırmızı Kotu]
Örneğin aynı imar adasında SHGM İç Yatay Yüzey mania üst sınırı deniz seviyesinden +152,00 metre olsun. Parselin A köşesi vadi tabanında +126,00 m rakımdayken 26,00 m yüksekliğe (yaklaşık 7–8 kat) izin çıkabilir; fakat 300 metre yukarıdaki sırt üzerinde +137,50 m rakımda bulunan B parselinde geriye yalnızca 14,50 m düşey pay kaldığı için bina en fazla 4 kat çıkabilir! İşte bu topoğrafik fark nedeniyle Harita Mühendisi onaylı plankote ölçümü alınmadan sözleşme imzalanması telafisiz hak kaybına yol açar.
Pendik Mahallelerine Göre SHGM Mania Kuşakları ve Yençok Etki Tablosu
Sabiha Gökçen pist eksenlerine ve topoğrafik rakıma göre Pendik mahallelerindeki mania yüzeylerinin mimari projelendirmeye etkisi aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Mania Etkilenme Kuşağı | Etkilenen Pendik Mahalleleri | Geçerli Havacılık Yüzeyi | Mimari Kütle ve Ruhsat Sonucu |
|---|---|---|---|
| 1. Derece Yaklaşma, Kalkış ve Geçiş Kuşağı | Kurtköy, Sanayi, Yenişehir, Şeyhli, Harmandere, Ramazanoğlu | Yaklaşma-Kalkış Konisi (%1,6–%2 eğim) ve Geçiş Yüzeyi (%14,3) | Sıkı mutlak kot denetimi (çoğunlukla 4–6 kat bandı); çatı üstü her çıkıntı HEAŞ/SHGM iznine tabidir |
| İç Yatay ve Konik Mania Kuşağı (Yüksek Rakımlı Sırtlar) | Çamlık, Kavakpınar, Velibaba, Güllübağlar, Ertuğrulgazi, Esenler | İç Yatay Yüzey (4 km yarıçap) ve Konik Yüzey (%5 dışa yükselen eğim) | Arazi rakımı yüksek (+110 m – +180 m) olduğu için tepe kotlarda Yençok kat tavanı belirleyicidir |
| Güney Eğimli Yamaç ve E-5 Geçiş Kuşağı | Çınardere, Gözdağı, Dumlupınar, Orta, Fevzi Çakmak, Çamçeşme | Konik Yüzey Dış Çeperi + Belediye 1/1000 Yençok Kat Kararları | Yüksek rakımlı Gözdağı sırtlarında mania kontrolü; alt kotlarda belediye Yençok sınırı esastır |
| Marmara Kıyı ve Düşük Rakım Kuşağı (+2 m – +25 m) | Batı, Doğu, Kaynarca Sahil, Sapanbağları, Güzelyalı | Dış Mania Çeperi + 1/1000 Uygulama İmar Planı Yençok Sınırı | Arazi deniz seviyesine yakın olduğundan standart 5–8 katlı binalarda mania kotu nadiren aşılır |
Mania Sınırına Takılan Parsellerde Kat Kurtaran 4 Mimari Çözüm
Mimar İdris YAĞMAHAN ve İnşaat Mühendisi Celalettin YAĞMAHAN yönetimindeki mania ve imar ruhsatı mühendislik ekibimiz, düşey irtifanın santimetrelerle ölçüldüğü Kurtköy, Şeyhli ve Kavakpınar parsellerinde emsalin yanmasını önleyen dört teknik tasarım stratejisi uygular:
- Makine Dairesiz (MRL) Dişlisiz Asansör Tasarımı: Klasik asansörlerde çatı üstüne çıkan
2,40–2,80 metrelikmakine dairesi kulesi mania düzlemini deldiği için en üst katın iptaline sebep olur. Kuyu içine entegre MRL dişlisiz asansör kullanarak çatı üstü kule çıkıntısını tamamen sıfırlıyoruz. - TBDY 2018 Uyumlu Optimum Kat Yüksekliği ve Döşeme Kesiti: Derin sarkan kirişler yerine rijit perde-çerçeve ve geniş/yassı kiriş veya mantar döşeme mühendisliğiyle iç net tavan ferahlığını bozmadan brüt kat yüksekliğini
2,90–2,95 mbandında optimize ederek 5 katlı binada1,25–1,50 metrenet düşey kazanç sağlıyoruz. - Gizli Çatı ve Paratoner Kotu Planlaması: Yüksek kırma çatı mahyası yerine imar yönetmeliğine uygun minimum eğimli gizli teras/çatı detayı kurgulayarak paratoner yakalama ucunu mania düzleminin altında tutuyoruz.
- TAKS Esnekliği ile Yatay Yayılım: Düşeyde kullanılamayan KAKS hakkını, plan notunun izin verdiği taban oturumu (TAKS) sınırları içinde yatay kat planına yayarak arsa sahiplerinin metrekare hakkını koruyoruz.
Şantiye Kule Vinç, Mobil Vinç ve Paratoner Kotlarında HEAŞ / SHGM İzni
Mania planı yalnızca bitmiş binayı değil, inşaat aşamasındaki geçici ekipmanları da bağlar! Binanın kendisi mania kotunu aşmasa bile şantiyede kurulacak kule vincin veya prefabrik/çelik montaj mobil vincinin bom ucu mania yüzeyine giriyorsa, HEAŞ (Havaalanı İşletme ve Havacılık Endüstrileri A.Ş.) ve SHGM’den resmi geçici mania izni alınması, gece uçuş ikaz (mania) lambası takılması ve izin verilen çalışma saatlerine uyulması zorunludur. İzin alınmadan kaldırılan vinçler uçuş güvenliği ihlali nedeniyle şantiyenin derhal durdurulmasına ve ağır idari para cezalarına yol açar.
Ruhsat Öncesi Halihazır Plankote Ölçümü ve Resmi Mania Görüşü Takvimi
Pendik Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü ruhsat kontrolünde 7221 sayılı Kanun uyarınca serbest irtifa ibareleri kaldırılarak her plan alt bölgesi için bağlayıcı Yençok (azami kat adedi) kararları tescil edilmiştir. Buna ek olarak Sabiha Gökçen ILS (Aletli İniş Sistemi) ve radar seyrüsefer koridorlarında geniş metal giydirme cephelerin ve çatı güneş enerjisi panellerinin elektromanyetik yansıma (elektronik mania) oluşturmaması da teknik inceleme konusudur. Dolayısıyla avan proje aşamasında lisanslı harita mühendisince ülke nirengi ağına bağlı halihazır plankote alınması ve bina köşe koordinatlarının SHGM mania poligonlarıyla 3 boyutlu çakıştırılması şarttır.
Bina yenileme bütçenizi (bölge ve zemin şartlarına göre ortalama 28.000 TL/m² – 34.500 TL/m², KDV (%20) hariçtir) ve daire paylaşım tablonuzu kesinleştirmeden önce mania kotu ve imar uygunluk testimizi kullanabilir; parselinizin WGS84 koordinatlı kot analizi için ücretsiz Pendik imar ve fizibilite etüdü talep edebilirsiniz.