Orta ve Dumlupınar (Taşlıbayır) Bölgesi Neden Riskli Alan İlan Edildi?
D-100 (E-5) Karayolu, Marmaray–YHT Pendik İstasyonu ve Gözdağı Korusu arasındaki altın üçgende konumlanan Orta Mahalle ve Dumlupınar Mahallesi (planlama literatüründe bilinen adıyla Taşlıbayır Bölgesi), lojistik ve manzara değeri çok yüksek olmasına rağmen 1970–1995 döneminde oluşan çarpık parselasyon, dar çıkmaz sokaklar, hisseli tapular ve mühendislik hizmeti almamış 2–5 katlı yapı stoğu nedeniyle uzun yıllar yenilenememiştir.
Bölgedeki mülkiyet ve dar parsel düğümünü standart apartman ruhsatlarıyla çözmek imkânsız hale geldiğinden, söz konusu saha 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında Riskli Alan ilan edilmiştir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Kentsel Dönüşüm Başkanlığı) ile Pendik Belediyesi koordinasyonunda yürütülen özel 1/5000 ve 1/1000 ölçekli Riskli Alan İmar Planları, bölgedeki hak sahiplerine sıradan sokak arası apartmanlar yerine kapalı otoparklı, sosyal donatılı modern konut blokları üretme fırsatı sunmaktadır.
6306 Riskli Alan (Md. 2) ile Tekil Riskli Yapı (Md. 3) Karşılaştırması
Orta ve Dumlupınar’daki hak sahiplerinin en sık karıştırdığı konu, binalarının tabi olduğu kanun maddesidir. Normal bir Pendik sokağında bina tek başına karot aldırarak “Riskli Yapı” olurken; Riskli Alan sınırları içerisindeki parsellerde yapı tek başına sağlam görünse dahi alan bütünü özel planlama ve dönüşüm hükümlerine tabidir. Bu rejimde çıkmaz sokaklar kapatılıp imar adasına katılabildiği, park ve yol aksları yeniden düzenlenebildiği ve çoklu parsel birleştirmelerinde tapu harcı ile belediye imar harçları sıfırlandığı için tekil bina yenilemesine kıyasla çok daha yüksek kentsel şerefiye üretilir. Mimar İdris YAĞMAHAN ve İnşaat Mühendisi Celalettin YAĞMAHAN yönetimindeki riskli alan dönüşüm ve uzlaşma ekibimiz bu iki rejimin farklarını sahada hak sahiplerinin lehine yönetmektedir.
Standart Parsel ile Taşlıbayır Riskli Alan Süreç Karşılaştırma Tablosu
Standart imar adalarındaki tekil bina dönüşümü ile Orta–Dumlupınar (Taşlıbayır) 6306 Riskli Alan sınırları içindeki dönüşüm rejimi arasındaki temel teknik ve hukuki farklar aşağıda özetlenmiştir:
| Kriter ve Uygulama Başlığı | Standart İmar Parselinde Tekil Riskli Yapı | Orta & Dumlupınar (Taşlıbayır) 6306 Riskli Alan |
|---|---|---|
| Planlama ve Onay Makamı | Pendik Belediyesi + İBB (Standart 1/1000 Plan) | Çevre, Şehircilik Bakanlığı (KDB) + Pendik Belediyesi Yetki Koordinasyonu |
| Parsel Birleştirme (Tevhid) Rejimi | İsteğe bağlıdır; tek parselde de ruhsat alınabilir | Plan notundaki asgari parsel büyüklüğünü ve emsal kademesini sağlamak için tevhid esastır |
| Karot (Riskli Yapı Raporu) Şartı | 6306 muafiyetleri için her binadan karot alınması zorunludur | Saha zaten Cumhurbaşkanı/Bakanlar Kurulu kararıyla Riskli Alan statüsündedir; alan muafiyetleri geçerlidir |
| Karar Çoğunluğu ve Uzlaşma | Parsel bazında %50+1 arsa payı salt çoğunluğu | Uygulama birimi / birleşen parseller bazında %50+1 arsa payı salt çoğunluğu ve Bakanlık hisse satışı |
| Vergi, Harç ve Finansman Teşvikleri | Noter, tapu, belediye harç muafiyeti + Yarısı Bizden | Tam harç/vergi muafiyeti, kira yardımı veya şartları sağlayan bağımsız bölümlerde Yarısı Bizden paketi |
Asgari Parsel Büyüklüğü, Kademeli Emsal ve Ada Bazlı Tevhid Avantajı
Taşlıbayır Riskli Alan imar planlarının kalbinde, 120–250 m²’lik sıkışık parselleri ortadan kaldırıp deprem güvenli geniş adalar üretmek yatar. Plan notlarında tekil küçük parsellerde yapılaşma kısıtlanırken veya düşük baz emsal uygulanırken; komşu parsellerin tevhid edilerek birleştirilmesi ve belirlenen alan eşiklerinin (örneğin uygulama etabına göre minimum 600 m², 1.000 m², 2.000 m² veya imar adası bütünü) sağlanması halinde yüksek KAKS (emsal) dilimleri devreye girer. Ayrıca D-100 (E-5) yan yoluna, Ankara Caddesi’ne ve ana toplayıcı bulvarlara cepheli adalarda tanımlanan Ticaret + Konut (TİCK) fonksiyonları, zemin kat ticari birimleri sayesinde projenin ekonomik fizibilitesini ciddi oranda yükseltmektedir.
Bölgede 3194 sayılı İmar Kanunu Madde 18 imar uygulaması (şuyulandırma ve Düzenleme Ortaklık Payı / DOP kesintisi) görmemiş kadastral parsellerde tevhid öncesinde terk ve ihdas dengesi Harita Müdürlüğü nezdinde netleştirilir. Kuzeydoğu kotlarında Sabiha Gökçen Havalimanı konik mania yüzeyi ve plan Yençok sınırı da eşzamanlı gözetilerek optimum blok yerleşimi, iç avlu peyzajı ve çift katlı yeraltı otoparkı 3B BIM ortamında kurgulanmalıdır.
Hisseli Tapular, %50+1 Salt Çoğunluk ve SPK Şerefiye Dağıtımı
Orta ve Dumlupınar’da 5–8 komşu parsel birleştiğinde hak sahiplerinin en haklı endişesi “Köşe başındaki değerli arsamla ara sokaktaki arsa aynı kefeye mi konulacak?” sorusudur. Kurumsal uzlaşma protokolümüzde bu adaletsizliğe kesinlikle yer verilmez:
- Matematiksel Şerefiye Katsayısı: Birleşen her parselin cadde cephesi, köşe konumu, manzara yönelimi ve mevcut yasal yapı durumu SPK lisanslı değerleme ilkeleriyle puanlanarak şeffaf dağıtım puan cetveli oluşturulur.
- %50+1 Salt Çoğunluk İle Tıkanıklığın Çözümü: 7471 sayılı Kanun değişikliğiyle 6306 süreçlerinde aranan
2/3çoğunluk barajı%50+1arsa payı salt çoğunluğuna indirilmiştir. Birleşecek uygulama birimindeki pay oranlarınızı arsa payı salt çoğunluk hesaplama aracımız üzerinden anında kontrol edebilirsiniz. - 4 Kademeli Tapu ve Teminat Güvencesi: Hak sahiplerinin arsa payları inşaatın başında peşinen devredilmez; subasman, kaba yapı, ince işler ve iskan aşamalarına bağlanmış kademeli devir ve teminat sistemiyle şantiye güvenliği korunur.
Orta ve Dumlupınar’da Yarısı Bizden ve Kat Karşılığı Hibrit Finansmanı
Tevhid ile kazanılan yüksek emsal sayesinde Orta ve Dumlupınar’daki pek çok adada kat karşılığı inşaat modeli maliklere cepten nakit çıkarmadan sıfır daire alma imkânı tanır. Mevcut bağımsız bölüm yoğunluğu yüksek olan parsellerde ise 31 Aralık 2027 tarihine kadar yürürlükte olan Yarısı Bizden bina yenileme desteği (1. konut için 875.000 TL hibe + 875.000 TL kredi = 1.750.000 TL yapım desteği, 1. dükkan için 437.500 TL + 437.500 TL = 875.000 TL destek ve hak sahibi/kiracı fiili kullanıcıya ayrı 125.000 TL taşınma hibesi) devreye sokularak ortalama 28.000 TL/m² – 30.000 TL/m² (KDV (%20) hariçtir) baz inşaat maliyetleri en düşük taksitlerle karşılanır ve inşaat süresince Bakanlık kira yardımı koordinasyonu eksiksiz yürütülür. Adanızın güncel Riskli Alan imar durumunu öğrenmek için ücretsiz Pendik imar ve fizibilite etüdü talep edebilirsiniz.